Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Hayvancılığın Bitmez Çilesi; Fabrika Yemi


Hayvanlar gerek yaban yaşamında gerekse evcilleştirmeden sonraki çiftlik yaşamlarında hep doğanın kendilerine sunduğu çayır otu ile beslenmişlerdir. Çünkü hayvanın doğasında ot yemek vardır. Özellikle ruminantlarda geviş getirmeyi teşvik etmesi nedeniyle kuru otun çok büyük bir önemi vardır. Entansif dediğimiz pazara yönelik modern hayvancılığa geçilince sadece otun yeterli olmadığı görülmüş ve ilk başta ota protein değeri yüksek bazı yem bitkileri ilave edilmiştir. Ancak daha sonraları verimler arttıkça rasyona enerji değeri yüksek nişastalı tane yemler eklenmiştir. Zamanla hayvanların yaşama ve verim paylarını dengeli biçimde sağlayacak yem maddelerinin bir araya getirilip bir bütün halinde sunulması bazı zorlukları da beraberinde getirmiştir. Buradaki sorun hayvanın […]

Koyunlarda Üreme Yönetimi


Günümüzde koyunculuk göreceli bir gelişme göstermektedir. Bu gelişmenin nedenleri olarak süt ve besi sığırcılığındaki krizi, kırmızı et üretimindeki açığı ve Devletin desteklerini sayabiliriz. Bu gelişmenin süt, et ve kuzu üretim artışı ile taçlanması yetiştiricilerin gelirlerini artıracaktır. Bunun için de en başta üreme yönetiminin düzgün yani döl ve kuzu veriminin, kuzu ikizlik oranının iyi olması gerekir. Bu yazıda koyunlarda üreme yönetimi üzerinde durulacaktır. Koyunlar üreme açısından mevsime bağlı çoklu kızgınlık gösteren hayvanlar olarak nitelendirilir. Bunun anlamı yılın sadece belli bir mevsiminde birden çok kızgınlık göstermeleridir. Bu mevsim kuzey yarım küre için günlerin kısalmaya yüz tuttuğu sonbahar mevsimidir. Ancak genetiği gelişmiş koyun […]

Süt İneklerinde Verimliliği Etkileyen Dört Önemli Organ


İneklerde verimlilik üzerinde etkili olan 4 önemli organ vardır. Bu organların tek tek ya da topluca etkileri sonucu verimler ortaya çıkar. Şimdi bu organları sırasıyla inceleyelim. 1-MEMELER: Memeler sütün üretildiği organlardır. İnekte biri birinden bağımsız 4 adet meme lobu bulunur. Süt meme dokusunda bulunan hücreler tarafından üretilir. Bir litre süt üretimi için memelerden 400 litre kanın geçmesi gerekir. Sağlıklı memeler dışarıya kapalı oldukları için mikropsuzdur. Çünkü meme başlarında bulunan keratin tıkaç memelere mikrop girişini engeller. Sadece sağım sırasında meme başlarındaki tıkaç kalkarak sütün akışına izin verir. O nedenle memeye mikrop en fazla sağım sırasında bulaşır. Sağımdan sonra meme başı yaklaşık […]

Hayvansal Ürünlerde Fiyat Politikaları ve Hayvancılık Destekleri


Yıllardır uygulanan istikrarsız hayvancılık politikaları yetiştiricilerin emeklerinin karşılığını almalarının önündeki en büyük engeldir. Hele son on yıldır artarak devam eden canlı hayvan ve karkas et ithalatı yetiştiricilerin sorunlarının daha da büyümesine neden olmuştur. Bugün yetiştiricilerin en büyük sorunu ürün maliyetlerinin yüksekliğidir. Bunun da temel nedeni başta fabrika yemi olmak üzere mazot, elektrik, gübre gibi girdilerin fiyatlarının sürekli artmasıdır. Günümüzde hayvan yetiştiricileri artan bu maliyetlere dayanamadıkları için ya sağmal ineklerini kestirmekte ya da işletmelerini kapatıp hayvancılığı bırakmaktadırlar. Sığırcılık işletmelerinin en önemli ürünü olan çiğ sütün fiyatı Ulusal Süt Konseyi tarafından periyodik olarak belirlenmektedir. Bu konseyde hayvancılığın paydaşları temsil edilmektedir. Ancak, konseyin […]

Hayvancılıkta Neler Oluyor?


Türkiye son altı aydır global bir pandemi ile mücadele ediyor. Bu arada, yoğun sağlık önlemleri yanında karantina ve sokağa çıkma yasağı gibi önlemler de alınıyor. Pandemiden hemen tüm sektörler olumsuz olarak etkilendi. Fabrikalar kapandı, üretim durdu, çalışanlar işsiz kaldı. Bir tek hayvancılık sektörü pandemiden etkilenmedi ve üretimini sürdürdü. Üreticiler et ve süt üretimine, yem fabrikaları yem üretimine, süt fabrikaları süt mamulleri üretimine devam ettiler. Sokağa çıkma yasağı süresince bir tek gıda satan marketler, kasaplar ve fırınlar açık kaldı. Pandemi gıdanın ne kadar stratejik bir madde olduğunu bizlere tartışmasız bir biçimde öğretti. İlk sokağa çıkma yasağı ilan edildiğinde insanlar giyim mağazalarına […]

Koyunculukta Neler Oluyor?


Koyun Türkler için çok önemlidir. Kimi tarihçiler Orta Asya’dan göçü başlatan nedenin koyunların otladığı meraların kuruması olduğunu ileri sürmektedirler. Türkler göç sırasında koyun sürülerini de beraberlerinde getirmişlerdir. Koyunun Türk edebiyatında ve halk kültüründe çok önemli bir yeri vardır. Merinos koyununun ortaya çıkış yeri Anadolu’dur. Koyun yüzyıllar boyu Türk insanının geçiminde ve beslenmesinde çok önemli bir rol oynamıştır. Ne var ki, 1980 li yılların başından itibaren koyunculuk Türkiye’de eski önemini kaybetmeye başlamıştır. Koyun etinin anlaşılmaz bazı nedenlerle insanlar tarafından az tüketilmesi, suni elyafın yapağının yerini alması, koyun sütünün değer fiyata satılamaması, meraların alan ve nitelik olarak azalması gibi nedenler koyunculuğun gerilemesine […]

Hayvan Yetiştiricilerine On Altın Öğüt


Hayvan yetiştiriciliği sanıldığı kadar kolay bir iş değildir. İşletmenin karlılığı ve devamlılığı için belli konularda azami dikkatin gösterilmesi gerekir. Aksi taktirde hayvancılıktan beklenen sonuçlar alınamaz. Hayvancılıkta karlılığın ve devamlılığın sağlanması aşağıdaki hususların yerine getirilmesine bağlıdır. BİLGİLİ OL YA DA DANIŞMAN KULLAN: Hayvancılık hakkında bilgi sahibi olmak en azından hayvanların gözlenmesi ve çalışanların denetlenmesi açısından önemlidir. Bunun yanında hayvan sağlığı ve beslenmesi ile ilgili olarak bir veteriner hekimden danışmanlık hizmeti alınması gereklidir. İŞİNİ SEV, BOL ZAMAN AYIR: Hayvancılık yapmak için işini sevmek şarttır. Hayvancılık 7 gün 24 saat çalışmayı gerektiren bir uğraştır. O nedenle sevmeyen hayvancılık yapamaz. İşletme sahibi işi sadece […]

Süt Sığırcılığında Sürü Yönetim İlkeleri


2019 Yılı Sonunda Türkiye Hayvancılığının Durumu ve Gelecek Beklentileri


2018 yılı sonunda Hasattürk’e yazdığım bir yazıda 2019 yılına girerken Türkiye hayvancılığındaki mevcut durumu, yaşanan sorunları ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerileri ile gelecek beklentilerini sıralamıştım. Kısaca tekrarlamam gerekirse, ithalatın doğurduğu haksız rekabet ortamında ezilen, bir litre süt satıp bir kilo fabrika yemi bile satın alamayan, örgütleri tarafından kaderine terkedilmiş, her malın ve hizmetin fiyatı artarken ürettiği sütün fiyatı yerinde sayan, sütünü maliyetinin altında satan, özenle bakıp beslediği ineğini bir hiç pahasına kasaba satmak zorunda kalan, borç batağına batmış süt üreticisi 2019 yılı başında çaresiz ve perişan bir halde idi.2019 yılı sonunda konuyu tekrar ele alıp değerlendirdiğimizde bir yıl boyunca […]

Hayvancılıktaki İthalatın Yetiştiricilik ve Sağlık Boyutu


Türkiye Cumhuriyeti 1980 yılından önce Dünyadaki birçok ülkeye yüz milyonlarca dolarlık canlı hayvan, karkas et, tiftik, yapağı gibi hayvansal ürünler ihraç eden bir devlet konumunda idi. Aynı şekilde ülkemiz o yıllarda beslenme konusunda Dünya’da kendi kendine yeten yedi ülke arasında sayılıyordu. Bu arada Türk halkı başta et olmak üzere hayvansal ürünleri gelirlerine uygun bir biçimde ucuza temin ediyor ve bol bol tüketiyordu. Yalnız o dönemde koyun eti ağırlıklı bir beslenme söz konusu idi ve sığır eti kombine verim yönlü hayvanlardan elde ediliyordu. Ne var ki, 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra bu uygun ortam bozulmaya başladı. Bu yıldan itibaren uygulanan […]
css.php