Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Sağlıklı ve Uzun Yaşamın Sırları


Vücudumuzda yaklaşık 100 trilyon hücre vardır. Hücreler de insanlar gibi doğar, büyür ve ölürler. Hücreler ölünce dokular, dokular ölünce organlar, organlar ölünce de sistemler ölür. Yaşlanma hücre ölümlerinin doğurduğu bir süreçtir. Hücreler başlıca üç nedenden ölür. Birincisi doğal ölümdür. Yaşlanan hücreler ölür. Yerine yenileri gelmezse insan yaşlanır. İkincisi, hücre dışsal (istemli) etkiler sonucu ölür. Bu etkenleri nitrat, nitrit gibi gıda katkıları; sigara ve benzerlerinde bulunan nikotin; içkilerde bulunan alkol; kirli havada bulunan karbon dioksit, karbon monoksit, hidrojen sülfür gibi zehirli gazlar; dip balıklarında bulunan kurşun, civa gibi ağır metaller; pestisitler gibi zirai ilaçlar olarak sıralayabiliriz. Zehir (toksin) adı verilen bu […]

Türkiye’de Kırmızı Et ve Hayvan İthalatı Sorununun Çözüm Yolu Koyunculuktan Geçer


Koyun, dünyanın ürünleri insan tarafından tüketilen ilk evcil hayvanıdır. Türklerin Anayurdu olan Orta Asya’da MÖ 3000 li yıllarda önce at sonra da koyun evcilleştirilmiştir. İlk Türkler atı savaşlarda, koyunu da beslenmede kullanmışlar ve göçler sırasında koyun sürülerini de beraberlerinde Anadolu’ya getirmişlerdir. Anadolu birçok koyun ırkının ortaya çıktığı bir coğrafyadır. Bunlar arasında Dünyada en çok tanınanı Merinos koyunudur. Osmanlıda koyunculuk tümüyle meraya dayalı ve ilkel usullerle yapılan bir faaliyetti. Koyun ıslahı alanındaki ilk çalışmalar Cumhuriyetin ilanından sonra başlamıştır. Bu çalışmanın amacı genç Cumhuriyet döneminde kurulan yünlü dokuma sanayinin yapağı ihtiyacını yurt içi kaynaklardan karşılamaktı. Bu amaçla değişik dönemlerde Almanya’dan ithal edilen […]

Türkiye’de Veteriner Hekimliği Öğretiminin Geçmişi Üzerinde Kimi Değerlendirmeler


Dünyada ilk veteriner hekimliği öğretimi Fransa Lyon’da 1762 yılında ilk veteriner fakültesinin açılması ile başlamıştır. Bu fakültenin açılmasına neden olan en önemli faktör o yıllarda Avrupa’da büyük salgınlara ve ölümlere neden olan sığır vebası hastalığıdır. Osmanlıda ilk veteriner hekimliği öğretimi Fransa’dan 80 yıl, 1939 Tanzimat Fermanından ise 3 yıl sonra,1842’de İstanbul’daki Süvari Okuluna bir veteriner sınıfı ilave edilmesi suretiyle başlamıştır. Godlewski adlı Prusya’lı bir subay erler arasından seçilen okuma yazma bilen 12 askere at bakımı, yetiştiriciliği ve hastalıkları konusunda eğitim vermiştir. Veteriner hekimliği öğretimi 47 yıl askeriye ve tıbbiye arasında gidip gelmiştir. 1876 yılında ilan edilen I.Meşrutiyetten tam 13 yıl […]

Toprağı Aç, Hayvanı Aç, İnsanı Aç Türkiye


Toprağı Aç, Hayvanı Aç, İnsanı Aç Türkiye Bundan tam yarım yüzyıl önce yani 70’li yılların başında Türkiyetarımsal üretim bakımından kendine yeterli olan hatta yurt dışınacanlı hayvan, bitkisel ve hayvansal ürünler ihraç eden bir ülke idi.Ne var ki 1980 askeri darbesinden sonra hayata geçirilen neo liberalpolitikalar sonucunda yaşamın tüm alanlarında olduğu gibi tarımda vehayvancılıkta da dışa bağımlılığın ilk tohumları atıldı. Bugün gelinennoktada çoğu tarım ürünü, canlı hayvan ve kırmızı et ile üretimdekullanılan gübre, tohum, yem hammaddeleri, ziraat ve veterinerilaçları, hayvan aşıları, donmuş boğa sperması gibi ürünlerin ithalatıyoğunluk kazandı.  Girdilerin çoğunun ithal edilmesi her dövizartışında üretim maliyetlerinin ve fiyatların artmasına, üreticininzarar edip […]

Cumhuriyetten Günümüze Hayvancılık


Türkiye’nin bugün içinde bulunduğu ekonomik sıkıntıların ve dışa bağımlılığın temel nedeni başta ABD olmak üzere emperyalist devletlerin savaşla ve diplomasiyle elde edemedikleri hakları ekonomik ve ticari müdahalelerle kazanmak istemeleridir. Bu müdahalelerin hayvancılık özelindeki öyküsünü aşağıda kronolojik olarak bulacaksınız. 1-1915’de Çanakkale Boğazını geçip Türkiye’yi işgal etmeyi planlayan İngiliz ağırlıklı donanma birçok gemisini de kaybederek geri çekilmek zorunda kaldı.  2-1916’da İngiltere ve Fransa arasında Osmanlı Devletinin parçalanmasını ve daha sonra da paylaşılmasını içeren Sykes-Picot anlaşması imzalandı. Rusya ve İtalya’da bu anlaşmayı onayladı.  3-1918’de İtilaf devletleri ile Osmanlı Devleti arasında Mondros Mütarekesi imzalandı.  4-1922’ de İtilaf devletleri ile T.B.M.M Hükumeti arasında Mudanya Ateşkes […]

Şap Salgını ve Ardındaki Gerçekler


Bir süredir Türkiye genelinde, özellikle de Doğu Anadolu Bölgesindeki sığırlarda yaygın olarak görülen bulaşıcı şap hastalığı hem neden olduğu ölümler hem de hayvan pazarlarının kapatılması yüzünden hayvancılığa ve hayvan üreticilerine büyük zararlar vermektedir. Resmi olmayan rakamlara göre sadece Ardahan’da son bir ay içinde çoğu buzağı olmak üzere 10.000 sığır ölmüştür. Bin yıllardır dünyada var olan bu hastalığın tarihimiz açısında da çok önemli bir yeri ve önemi vardır. Ulusal Kurtuluş Savaşımızın en kritik bir döneminde top arabalarını ve cepheye mermi taşıyan kağnıları çeken öküz ve mandalarda yaygın bir şap ve veba salgını ortaya çıkmış, ordunun lojistik gücü neredeyse bitme noktasına gelmişti. […]

Türkiye’de Hayvancılığa Yapılan Emperyal Girişimler


İnönü cumhurbaşkanı seçildikten 4.5 ay sonra 1 Nisan 1939 günü Türkiye cumhuriyeti ABD ile ilk anlaşmayı yaptı. Bu anlaşma ile Türkiye ABD’ye gerek ithalat ve ihracatta gerekse tüm konularda en ziyada müsaadeye mazhar ülke statüsü tanıdı. Ayrıca ABD sanayi mallarının ithalatında yüzde 12 ile yüzde 88 arasında gümrük indirimleri sağlandı.. Islah çalışmaları çok başarılı bir şekilde devam eden, hatta ihracata bile katkıda bulunan sığırcılığa ilk dış müdahale 1948-1950 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri tarafından Marshall yardımı adı altında yapılmıştır. Türk çiftçisine başlangıçta hibe olarak verilen hibrit buğday tohumu, zirai ilaç ve ziraat makineleri ile Türkiye Orta Doğunun buğday ambarı yapılmak […]

Dünya Veteriner Hekimler Günü


Her yıl Nisan ayının son Cumartesi günü Dünyada Veteriner Hekimler Günü olarak kutlanmaktadır. Veteriner Hekimlik mesleği Dünyada evcilleştirme ile başlamıştır. İnsanlar hasta hayvanlarını, kendilerine uyguladıkları tedavi yöntemlerini kullanarak tedavi etmişler ve böylece veteriner hekimliğin ilk temellerini atmışlardır. Veteriner hekimlik öğretimi Dünyada 1762, Osmanlıda da 1842 yılında başlamıştır. Veteriner Hekimliği öğretim kurumlarının tümü Osmanlıdaki ıslahat (yenileşme) ve aydınlanma hareketlerinden hemen sonra ortaya çıkmıştır. Sultan Abdülmecid 1839 yılında Osmanlının ilk yenileşme ve batılılaşma hareketi olan Tanzimatı ilan etmiştir. Bu tarihten sadece üç yıl sonra 1842 de İstanbul’da Süvari Okuluna bir sınıf eklenerek ilk veteriner hekimliği öğretimi başlamıştır. Sultan İkinci Abdülhamid 1876 yılında […]

Veteriner Hekimler ve Toplum Sağlığı


Maliyetlerle Baş Edebilmek


Türkiye’de hayvancılık yıllardan beri belli aralıklarla kriz yaşamakta ve sonuçta damızlık inekler kesilmekte, işletmeler kapanmakta ya da küçülmektedir. Üç yıldır süregelen son kriz öncekilerden farklı olarak dövizin Türk parası karşısında değer kazanmasının doğurduğu girdi maliyetlerindeki olağanüstü artış sonucu ortaya çıkmıştır. Anılan kriz en çok 20 -100 baş inek besleyen orta ölçekli işletmeleri vurmuştur. Öz kaynaktan çok banka kredileriyle yaşamlarını sürdürmeye çalışan bu işletmeler kar edemeyince kredi borçlarını ödeyememişler, hacze düşmüşler ve istemeyerek ineklerini kestirmek zorunda kalmışlardır. Ancak işin iyi tarafı bu işletmelerden ayakta kalabilenlerin elinde, hastalıklı ve verimsiz ineklerini elden çıkardıkları için sayıları az da olsa görece sağlıklı ve verimli […]
css.php