İneklerde İnfertiliteye Neden Olan Genetik Kusurlar
İneklerde infertilite’ye neden olan genetik kusurlar kromozom anomalilerinden ve üreme organlarının ayrışması sırasında embrio’da oluşan hatalardan kaynaklanır. Çokluk ovarium’ların ve üreme kanalı’ndaki organların hiç oluşmaması, normalden küçük oluşması yada normal boyutlarda oluştuğu halde tıkalı olması gibi sonuçlar doğuran genetik kusurlar ineklerde sıklıkla görülmez. Genetik kusurlar genelde düvelerin kızgınlık göstermemesi yada tohumlanıp da gebe kalmaması durumunda anlaşılır. Genetik kusurlar bir sürüde çokluk sıkı kan yakınlığı sonucu ortaya çıkarlar ve genetik kusurlu hayvanların sürüden uzaklaştırılması veya sürüye yeni erkek kalıtımının dahil edilmesi suretiyle ortadan kaldırılabilirler. Son yapılan bilimsel araştırmalar kırka yakın kalıtsal kusurun enzim ve protein yapısında değişikliğe neden olarak genetik bozukluklara […]
İneklerde İnfertiliteye Neden Olan Beslenme Bozuklukları
Modern süt sığırı yetiştiriciliğinde son yıllarda kullanımı giderek yaygınlaşan suni tohumlama, embrio transferi gibi genetik ilerlemeyi hızlandırıcı teknikler ineklerde süt veriminin önemli ölçüde artmasına buna karşın çoğu döl verimi değerlerinin o arada da özellikle iki gebelik arası süre ve yaşam boyu buzağı sayısının göreceli bir biçimde azalmasına neden olmuştur. İneklerde süt ve döl verimi arasındaki bu negatif korelasyonu oluşturan çok sayıdaki etmenin en başında hiç kuşkusuz Enerji Balansı olgusu gelir. Enerji Balansı (EB) bir hayvanın aldığı ve harcadığı enerjinin dengesi olarak tanımlanabilir. Negatif Enerji Balansı (NEB) ise hayvanın aldığı enerjinin harcadığı enerjiden az olması durumunda ortaya çıkar. Kuru dönemde iyi […]
İneklerde İnfertiliteye Neden Olan Üreme enfeksiyonları
İneklerde infertilitenin önemli nedenlerinden birisi de üreme enfeksiyonlarıdır. Üreme enfeksiyonları sütçü ineklerde iki gebelik arası süreyi uzatmak ve üreme yaşamı boyunca alınacak buzağı sayısını azaltmak suretiyle işletmeye büyük ekonomik zararlar verirler. Genellikle bakteriler, viruslar ve protozoonlar tarafından oluşturulan üreme enfeksiyonlarının ortak özellikleri çiftleşme yada sperma yoluyla bulaşmaları ve yavru atmaya neden olmalarıdır. Bu enfeksiyonlara yakalanan inekler normal olarak kızgınlık gösterirler, ancak tohumlandıktan yada çiftleştirildikten sonra gebe kalmayarak kızgınlığa geri dönerler. Nadiren gebe kalanlar ise 5. aydan sonraki dönemde yavru atarlar. Enfeksiyona bağlı infertilite olgusu bugün artık eskiden olduğu kadar önemli sayılmamaktadır. Modern süt sığırcılığı işletmelerinin sayısının artması ve sığırlarda suni […]
İneklerde İnfertiliteye Neden Olan Bakım ve Yönetim Hataları
Bakım-Yönetim (management) bir hayvancılık işletmesinin olmazsa olmazlarından birisidir. Münih Veteriner Fakültesi’ndeki hocam Prof.Dr.W.Leidl “ bir işletmeye girdiğinizde önce managemente bakacaksınız, eğer kötü ise o işletmede başta infertilite olmak üzere her türlü yetiştirme sorunu görülür” demişti. Bakım-Yönetim denildiğinde hayvanların yaşadıkları iklim, barındıkları barınak, işletmenin yönetimi akla gelir. BARINAK Barınak ineklerde infertiliteye neden olan faktörlerin en başında gelir. Barınak sadece döl veriminin değil öteki tüm organ işlevlerinin sürekliliği açısından da büyük önem taşır. Ülkemizdeki hayvanların büyük çoğunluğu sağlıksız barınaklarda barındırılmaktadır. Tavanı alçak, dar, havasız, ışıksız barınaklarda barındırılan hayvanlarda gaita ve idrardan kaynaklanan amonyak, azot, metan, karbon dioksit, karbon monoksit gibi gazlar yoğunlaşmakta, […]
İneklerde İnfertiliteye Neden Olan Tohumlama Hataları
Tohumlama hataları ineklerin döl veriminde çok büyük bir öneme sahiptir. Bilindiği gibi Türkiye’de sığır suni tohumlaması kimi kamu kuruluşları ve meslek örgütleri tarafından açılan uygulamalı suni tohumlama kurslarına katılıp sertifika almış kamu veteriner hekimleri, serbest veteriner hekimler ve veteriner sağlık teknisyenleri tarafından uygulanmaktadır. Geçmişte bu konuda görev yapmış bir kişi olarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki düzenlenen suni tohumlama kursları gereksinimi karşılayacak düzeyde değildir. Bu da hiç kuşkusuz suni tohumlamanın başarısını ve elde edilecek döl verimini olumsuz yönde etkilemektedir. Elimizde üreme sağlığı yerinde bir inek, genetik özellikleri ve dölleme yeteneği üstün bir boğa sperması bulunduğunu ve ineğin kızgınlığının doğru tespit edilip […]
Mevlana, Doğum – Kavuşma, Belh – Konya Hattı
13. Yüzyıl Orta Asya’da Moğolların hakim olduğu karmaşık bir dönemdir. Bu yüzyılın başlarında Cengiz Han komutasındaki Moğol orduları Batıya doğru seferler düzenlemişler, Ön Asya’daki halkları kılıçtan geçirerek göçe zorlamışlardır. İşte böyle bir ortamda, 30 Eylül 1207’de kimi kaynaklara göre tüm ailesinin yaşadığı bugünkü Afganistan’ın kuzeyinde yer alan Horasan Eyaletinin Belh şehrinde kimi kaynaklara göre de babasının bir dönem görev yaptığı şimdiki Tacikistan sınırları içerisindeki Vahş Şehrinde Muhammet Celaleddin adında bir çocuk dünyaya gelir. O dönemde Büyük Selçuklu Devletine bağlı Belh Şehri her ırktan, dinden insanların birlikte yaşadığı, her türlü medeniyetin yeşereceği ortamı bulabildiği, camiler, kiliseler ve sinagoglarla dolu bir kültür […]
Kürdi Makamı
Kürdi Makamı genellikle piyasa şarkılarında kullanılan güncel bir makamdır. Adlarında kürdi geçen bir çok makam vardır. Bunlar arasında acem kürdi, muhayyer kürdi ve kürdili hicazkar makamları sayılabilir. Bu makamların ortak noktası genelde kendi özelliklerinin sonunda kürdili karar vermeleridir. Ancak kürdi makamının karar sesinin bir perde altındaki yani sol-rast perdesindeki inici şeddi olan kürdili hicazkar makamı çok kullanılmaktadır. Bunun dışında kürdi makamının mi-hüseyni aşiran makamına göçürülmesi ile aşkefsa makamı, re-yegah perdesine göçürülmesi ile de ferahnüma makamı elde edilir. Kürdi makamı isim olarak olmasa da biçim olarak eski bir makamdır.Ancak eski adı kürdi değil ebiselik veya ebuseliktir. Nitekim Padişah Üçüncü Murat döneminde […]
Saba Makamı
Saba Makamı Türk Sanat Müziğinin en içli, dokunaklı ve mistik makamlarından birisidir. Sabah ezanı bu makamla okunur. Ayrıca dini müziğimizde de çokça kullanılan bir makamdır. Saba makamı dörtlü ve beşlilerden oluştuğu için basit makamlar arasında değerlendirilebilir. Ancak, dizide yer alan yerinde saba dörtlüsü tam bir dörtlü değil eksik dörtlüdür, yani 22 yerine 18 komadan oluşur. Ayrıca basit makamların temel özelliği olan sekizli aralık ya da ses saba makamında görülmez, güçlüsü de temel makamlardan farklı olarak üçüncü derece do-çargah perdesidir. Dizisi: Saba Makamı yerinde ( la-dügah) bir eksik saba dörtlüsüne (KSS), do-çargah perdesinde bir zirgüleli hicaz dizisinin eklenmesinden oluşur. Kararı: la-dügah […]
Targel Nedir, Ne Değildir?
TARGEL ( Tarımsal Yayını Geliştirme Projesi ) 1 Ocak 2007 de, adından da anlaşılacağı üzere ziraat ve hayvancılıkla uğraşan çiftçilerin eğitimi amacıyla hazırlanmış bir projedir. Avrupa Birliği uygulamalarından esinlenerek hazırlanan ve başlangıçta Tarım Danışmanlığı olarak ifade edilen bu projenin en önemli niteliği Veteriner Hekimi, Ziraat Mühendisi gibi teknik personelin İl ve İlçe Tarım Müdürlüklerinin yönetimi altında belde, mahalle ve köylerde çiftçi ile içiçe hizmet veriyor olmasıdır. Son verilere göre bu projede 6129’u Ziraat Mühendisi, 3872’si de Veteriner Hekimi olmak üzere toplam 10.001 personel görev yapmaktadır. Başlangıçta sözleşmeli olarak istihdam edilen bu elemanlar günümüzde 4-A Daimi Köy Kadrosunda çalışmakta ve emeklilik, […]
Hicazkar Makamı
Hicazkar şed yani göçürme bir makamdır. Sadettin Arel bu makamın Zirgüleli Hicaz Makamı dizisinin sol-rast perdesine göçürülmesi suretiyle elde edildiğini bildirmektedir. Arel Zirgüleli Suzinak Makamını da aynı şekilde tarif etmiştir. Ancak, her iki makam arasında bariz farklılıklar vardır. Hicazkar Makamı inici, Zigüleli Suzinak Makamı çıkıcı-karışık bir seyir gösterir. Bu nedenle, Hicazkar Makamının 1.Derece güçlüsü sol-gerdaniye, Zirgüleli Suzinak Makamının 1.Derece güçlüsü re-neva perdesidir. Her iki makamda da la-dügah bakiyye bemollü zirgüle perdesi bulunur. Hicazkar Makamı, Zirgüleli Suzinak Makamından farklı olarak re-neva bakiyye bemollü hicaz perdesini kullanarak saba geçgisi yapar. Hicazkar Makamı dizi olarak Zirgüleli Hicaz makamının sol-rast perdesindeki inici şeddidir. Yani […]
