Göktürklerin Bilge Veziri, Tonyukuk
Hayatının erken dönemlerine ait bilgi bulunmayan Tonyukuk, İkinci Göktürk Devlenin ve Türk tarihinin en önemli devlet adamlarından birisiydi. UNESCO 2020 yılını Tonyukuk Yılı olarak ilan etmişti. O’nun geride bıraktığı en önemli eseri bizzat sağlığında adına yazdırdığı yazıttır. Bilge Kağan dönemde oluşturulan bu yazıt Köktürkçe yazılmış olup dört cepheli iki anıttan meydana gelmekteydi. Yazıtta belirtildiğine göre Tonyukuk, Türklerin Çin hakimiyeti altında bulunduğu dönemde doğmuştur. Kutluk Kağan’ın bu esareti sonlandırmasında en büyük yardımcısı Tonyukuk idi. Bu bilge vezir hem iyi bir savaşçı hem de iyi bir stratejistti. Çin’de doğmuş olmasına rağmen, Türklerin geleneksel yaşam tarzını ve savaşçı karakterini benimsemişti. Çin’de yetiştiği için […]
Toprağı Aç, Hayvanı Aç, İnsanı Aç Türkiye
Toprağı Aç, Hayvanı Aç, İnsanı Aç Türkiye Bundan tam yarım yüzyıl önce yani 70’li yılların başında Türkiyetarımsal üretim bakımından kendine yeterli olan hatta yurt dışınacanlı hayvan, bitkisel ve hayvansal ürünler ihraç eden bir ülke idi.Ne var ki 1980 askeri darbesinden sonra hayata geçirilen neo liberalpolitikalar sonucunda yaşamın tüm alanlarında olduğu gibi tarımda vehayvancılıkta da dışa bağımlılığın ilk tohumları atıldı. Bugün gelinennoktada çoğu tarım ürünü, canlı hayvan ve kırmızı et ile üretimdekullanılan gübre, tohum, yem hammaddeleri, ziraat ve veterinerilaçları, hayvan aşıları, donmuş boğa sperması gibi ürünlerin ithalatıyoğunluk kazandı. Girdilerin çoğunun ithal edilmesi her dövizartışında üretim maliyetlerinin ve fiyatların artmasına, üreticininzarar edip […]
İslamiyet Öncesi Türk Tarihinde Merak Edilenler
İslamiyet Öncesi Türk Tarihinde Merak Edilenler TÜRKLER NEREDE VE NE ZAMAN ORTAYA ÇIKMIŞLARDIR? İnsanlık tarihi kadar eski olan Türk tarihi MÖ 3000 yılından itibaren aydınlanmaya başlamıştır. Türkler ilk kez Urallar, Doğu Kazakistan ve Güney Sibirya’daki Akasya ve Tuva bölgelerinde gelişen Afenesyova ve Andronova Kültürü ile ortaya çıkmıştır. Pro-Türk olarak ilk ortaya çıkan halklar İskitler(Sakalar) ve Kimmerler’dir. Bu halklar Orta Asya’dan çıkıp batıya göç etmişlerdir. Türk isminin ortaya çıkması ilk kez MS 552 de Türk Kağanlığı(Göktürk Devleti)’ nin kurulması ile gerçekleşmiştir. Türkler tarihte toplam 123 devlet kurmuşlardır. Bu devletlerin başlıcalarını Hun, Tabgaç, Akhun, Göktürk, Uygur, Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu, […]
Doğu Avrupa’yı Şekillendiren Türk Halkı, Kuman-Kıpçak’lar
12.Yüzyılın sonlarında Orta Asya kökenli Türk boylarından Kumanlar ve Kıpçaklar birleşmişler ve Kuzey Karadeniz’deki Desti Kıpçak adı verilen Türk Boy Birliği içerisinde yer alan önemli gruplarından biri olmuşlardır. Kıpçaklar İslam kaynaklarında genellikle Kıpçak, Bizans ve Batı kaynaklarında ise Kuman adıyla anılmıştır. Kuman-Kıpçaklar Orta Çağ’da Avrasya bozkırlarının en etkili Türk topluluklarından biridir. Kuman-Kıpçaklar Türk tarihinin askeri ve kültürel gelişiminde önemli yer tutar. Orta Çağ Avrasya bozkırlarının şekillenmesinde belirleyici olmuşlardır. Ana yurtları İrtiş Nehri çevresi olup zamanla batıya doğru göç etmişlerdir. Bu göçler sonucunda Hazar Denizi’nin kuzeyi, Karadeniz bozkırları ve Doğu Avrupa’ya hâkim olmuşlardır. Kuman-Kıpçaklar göçebe bir yaşam tarzı sürmüş, hayvancılıkla geçinmişlerdir. Atlı savaşçı özellikleriyle tanınmış, çevre devletler tarafından paralı asker olarak […]
Anadolu Türklerinin Atası, Oğuz Yabgu Devleti
Oğuz Yabgu Devleti 776 yılında Seyhun (Siriderya) Nehri boyları ve Aral Gölü civarında kurulmuş, son yabgusu ya da hanı Şah Melik (Kılıç Aslan)’ın 1042 yılında ölmesi ile tarih sahnesinden silinmiştir. Yaklaşık 266 yıl hüküm sürmüş bu Oğuz Devleti hakkındaki bilgiler sınırlıdır. Mevcut kaynakların çoğu da rivayetlere dayanmakta olup bilimsellikten uzaktır. Devletin adı tarihçi Faruk Sümer’in kabul ettiği şekilde Oğuz Yabgu olarak betimlenmektedir. Başkenti Yengikent (Yeni Kent) olan bu devlet Maveraünnehir’de, Siriderya boylarında kurulmuştur. Devletin kurucusu bilinmemektedir. Oğuz Yabgu Devleti daha sonra genişleyerek Hazar ve Aral Gölleri arasındaki bölgeye yayılmıştır. Bu bölge Türk kültürü ve tarihi açısından son derece önemlidir. Çünkü […]
Kızılderililer Türk mü?
“EY DÜNYA İNSANLARI. HEPİNİZ TÜRKSÜNÜZ” GENE D. MATLAC KIZILDERİLİLER TÜRK MÜ? Kızılderililer Asya kökenlidir. Ancak Türk olduklarına dair elde yeterli kanıt yoktur. Son Buzul Çağı’nda (yaklaşık 20.000 – 15.000 yıl önce) deniz seviyesi bugünkünden 100–120 metre daha düşüktü. Bugünkü Sibirya ile Alaska arasında deniz yoktu. Arada Beringia adı verilen geniş bir kara parçası vardı. Muhtemeldir ki insanlar bu kara parçası üzerinden yürüyerek geçtiler. Diğer bir varsayım da daha sonraki yıllarda Bering Boğazının tam ortasında bulunan Küçük ve Büyük Diomede Adalarını da kullanarak deniz araçlarıyla geçtikleridir. Ayrıca buzul çağında Bering Boğazının donması üzerine insanların yürüyerek Sibirya’dan Alaska’ya geçtikleri düşünülmektedir. O zamanlar “Türk”, “Kızılderili”, “Çinli” gibi kimlikler yoktu. Sadece avcı toplayıcı Asya […]
Moğol Hanlığının Artçı Devleti, Altın Orda
Altın Orda Devleti’nin kuruluşu Moğol Devletinin kurucusu Cengiz Han’ın ölümü ile gerçekleşmiştir. Cengiz Han ölünce Moğol devleti parçalanmış yerine Çağatay, Altın Orda, Kubilay ve İlhanlı olmak üzere dört devlet ortaya çıkmıştır. Altın Orda Devleti’ni kuran kişi Batuhan olarak bilinmektedir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir husus bulunmaktadır. Cengiz Han ölünce oğullarından birisi olan Cuci Seyhun Irmağı ve Baykal Gölü taraflarını almıştı. Batuhan ise Cuci’nin küçük oğluydu. Daha sonra babası ölünce toprakları iyice genişletmiş ve 1242 yılında Altın Orda Devleti tam anlamıyla egemenliğini ilan etmiştir. Yani devletin kurucusu Cuci Han olsa da kesin egemenliğin Batuhan ile olduğu kesindir. Altınordu devletinin başkenti Saray […]
İkinci Göktürk Devletinin Savaşçı Lideri, Kül Tigin
Kül Tigin, 8. yüzyılda yaşamış ve II. Göktürk Kağanlığı’nın en önemli askeri liderlerinden biri olarak tarihe geçmiştir. İlteriş Kutluk Kağan’ın oğlu, Bilge Kağan’ın kardeşi olan Kül Tigin, küçük yaşlardan itibaren savaş meydanlarında gösterdiği cesaret, stratejik zeka ve kararlılıkla ün kazanmış, Göktürk devletinin yeniden diriliş sürecinde belirleyici bir rol oynamıştır. Göktürklerin Çin esaretinden kurtulup bağımsızlıklarını yeniden elde etmeleri sürecinde Kül Tigin komutan olarak kritik görevler üstlenmiş, isyanları bastırmış ve boyları bir araya getirmeye çalışmıştır. Onun savaşlardaki başarıları hem dönemin siyasi istikrarına katkı sağlamış hem de Türkler arasında birlik bilincini güçlendirmiştir. Kül Tigin, 732 yılında henüz genç sayılabilecek bir yaşta vefat etmiştir. […]
Önemli Mesleki Kuruluşların Mimarı, Prof.Dr.Hakkı Atun
Hakkı Atun 1918 yılında Kıbrıs’ın Ergazi köyünde doğdu. Lise öğretimini Lefkoşa İslam Lisesinde tamamlayıp 1936 yılında birincilikle bitirdi. Aynı yıl yatılı burslu olarak Ankara’da Yüksek Ziraat Enstitüsü Baytar Fakültesine girdi. Mezuniyetten sonra İkinci Dünya Savaşı çıkınca Teğmen Rütbesi ile askere alınmış, Edirne’de, Bursa’da ve Kırıkkale’de görev yapmıştır. Savaş bittikten sonra burs kazanarak Amerika Birleşik Devletlerine gitmiş ve yüksek lisansını orada tamamlamıştır. Bu arada Amerika’da Squibb Firmasında Laboratuvar şefliği yapmıştır. 1952 yılında yurda döndükten sonra Elazığ Veteriner Kontrol araştırma Enstitüsünü kurmuştur. Bu arada Enstitüde Şap hastalığının teşhisi ve Antrax (Şarbon) aşısının üretilmesi konusunda öncü çalışmalar yapmıştır. Elazığ’dan sonra tayini İstanbul Pendik […]
Türk Kağanlığının Üçüncü Hükümdarı, Taspar Kağan
Taspar Kağan, Göktürk (Türk) Kağanlığı’nın üçüncü hükümdarı olarak 572 yılında tahta çıktı. Bumin Kağanın oğlu ve Mukan Kağanın kardeşidir. Ağabeyi Mukan Kağan’dan sonra iktidara gelmiş ve onun siyasetini büyük ölçüde sürdürmüştür. Taspar Kağan döneminde Göktürk Devleti hem doğuda hem batıda güçlü bir konuma sahipti. Çin ile ilişkiler onun zamanında daha da yoğunlaşmıştı. Bu ilişkiler kimi zaman ittifak, kimi zaman rekabet şeklinde gelişti. Taspar Kağan; diplomasi, denge politikası ve yumuşak güç kullanımıyla tanınır. Devlet yönetiminde hem güç hem diplomasi dengesini korumuştur. Çin kroniklerinde ondan genellikle temkinli ve kültürlü bir hükümdar olarak bahsedilir. Çinlilerle kurduğu temaslarda Göktürklerin çıkarlarını korumaya özen göstermiştir. Onun […]
