Saba Makamı Türk Sanat Müziğinin en içli, dokunaklı ve mistik makamlarından birisidir. Sabah ezanı bu makamla okunur. Ayrıca dini müziğimizde de çokça kullanılan bir makamdır. Saba makamı dörtlü ve beşlilerden oluştuğu için basit makamlar arasında değerlendirilebilir. Ancak, dizide yer alan yerinde saba dörtlüsü tam bir dörtlü değil eksik dörtlüdür, yani 22 yerine 18 komadan oluşur. Ayrıca basit makamların temel özelliği olan sekizli aralık ya da ses saba makamında görülmez, güçlüsü de temel makamlardan farklı olarak üçüncü derece do-çargah perdesidir.
Dizisi: Saba Makamı yerinde ( la-dügah) bir eksik saba dörtlüsüne (KSS), do-çargah perdesinde bir zirgüleli hicaz dizisinin eklenmesinden oluşur.
saba yeni resim 004
Kararı: la-dügah perdesi
Tiz Kararı:
Güçlüsü: do-çargah perdesi. Bu perde makam için çok önemlidir. Tüm seyir çargah ekseninde cereyan eder. Güçlü çargah perdesi üzerinde zirgüleli hicaz çeşnisi ile yarım karar yapılır.
Yedeni: sol-rast perdesi
Seyri: çıkıcı veya inici-çıkıcı
Donanımı: Si koma bemollü segah perdesi, re bakiyye bemollü hhicaz perdesi. Ayrıca donanıma yazılmasa da eser içerisinde mi-hüseyni koma bemollü dik hisar ve la-muhayyer bakiyye bemollü şehnaz perdeleri de kullanılır. Saba dizisinde yer alan hicaz ve şehnaz perdelerine enstruman çalarken biraz daha dik basmak gerekir. Bu bağlamda hicaz perdesine1 ya da 2 koma, şehnaz perdesine de 2 ya da 3 koma dik basılır. Ancak bu suretle oluşacak perdeler değiştirme işareti olarak mevcut olmadığı için donanımda bakiyye bemollü olarak gösterilmişlerdir.
Asma Karar Perdeleri: Gerdaniye perdesinde hicazlı, acam perdesinde nikrizli, dik hisar perdesinde de segah çeşnili asma kararlar yapılabilir.
Yarım Karar Perdesi: Do*çargah perdesinde hicazlı yarım karar yapılır.
Perde İsimleri: Pestten tize doğru: dügah, segah, çargah, hicaz, hisar, acem, gerdaniye, şehnaz, dik segah, dik çargah perdeleri.
Genişlemesi: Dizide görüldüğünden farklı değildir.
Seyri: Durak ya da çargah perdesi civarından seyre başlar. Çargah perdesi esas olmak kaydıyla eksik saba dörtlüsü ve zirgüleli hicaz dizisini oluşturan çeşnilerde karışık olarak gezinilip gerekli asma kararlar yapıldıktan sonra çargah perdesinde yarım karar yapılır. Sonra yine karışık gezinilir ve yerinde yani dügah perdesinde eksik saba dörtlüsü ile tam karar yapılır.
saba 002

http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/saba_p_tanburi_buyuk_osman.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/saba_ss_osman_bey.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/bir_esmere_gonul.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/dus_ben_gibi_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/gule_sorma_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/neydin_guzelim_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/kinali_keklik_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/mendilimin_yesili.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/mendilimin_yesili.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/oyle_bir_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/seni_herkesden_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/oyle_bir_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/seni_herkesden_ney.pdf
http://www.neyzen.com/nota_arsivi/02_klasik_eserler/078_saba/uzayip_giden.pdf