Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Hayvancılığa Başlamadaki Sorunlar


Son günlerde grubumuzda sıkça tartışılan “değişik meslek mensuplarının birleşerek hayvancılığa yönelmeleri” konusu bağlamında ben de görüşlerimi sizlerle paylaşmak istiyorum. Geçen on yıl içerisinde özellikle sanayi alanında hizmet veren kimi özel sektör kuruluşlarının hayvancılığa yöneldikleri ve yurdumuzun değişik yörelerinde entegre hayvancılık işletmeleri kurdukları gözlenmektedir. Bu girişimlerin, işletmecilik temelinden yoksun Türk hayvancılığına yeni bir soluk, çağdaş bir açılım getireceğini öne süren çevreler olduğu gibi zaten krizde olan hayvancılık sektöründeki olası tekelleşmenin küçük üreticilerin rekabet yeteneğini iyice azaltacağını savlayan çevreler de bulunmaktadır. Bu tartışma hiç kuşkusuz çok yönlüdür ve daha uzun süre de devam edeceğe benzemektedir. Ne var ki günümüz ekonomik koşullarında bu […]

Türkiye’nin Doğu ve Güney Doğu Bölgelerindeki Hayvancılığın Geliştirilmesi Konusunda Öneriler


TÜRKİYE’NİN DOÐU VE GÜNEY DOÐU ANADOLU BÖLGELERİNDEKİ HAYVANCILIÐIN GELİŞTİRİLMESİ KONUSUNDA ÖNERİLER Prof.Dr.Hazım Gökçen Avrupa Birliğinin yasama organı konumundaki Avrupa Parlamentosu 24 Ekim 2007 tarihinde yıllık Türkiye Karar Metni’ni açıkladı.Bu metinde dile getirilen çok çeşitli konular arasında “Türkiye’nin Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri’nin kalkındırılmasına yönelik stratejilerin belirlenmesi” önerisi de bulunmaktadır.Aslında, Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri’nin kalkındırılması,daha doğrusu bölgeler arası kalkınmışlık farklılıklarının giderilmesi sorunu Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyeliği yolunda atması gereken en öncelikli adımlardan biridir. Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri’nin kalkındırılması ile ilgili stratejilerin temelini,yöre halkını rahatlatmak amacıyla bir an önce alınması gerekli sosyal ve ekonomik önlemler yanında […]

Hayvancılığımız Ölüyor mu?


HAYVANCILIÐIMIZ ÖLÜYOR MU? ( Performans Dergisi,Temmuz-Ağustos 2001) Türk ekonomisinin son yıllarda yaşadığı ağır ekonomik finansal bunalım sadece reel sektörü değil onunla dolaylı ya da dolaysız ilintili tüm sektörleri o arada da en başta hayvancılık sektörünü derinden etkiledi.Tarihsel süreçte hayvancılığımıza baktığımızda bugün yaşanan bunalımın ne ilk ne de son olduğunu görürüz.Daha 1950 li yılların başında A:B:D’nin NATO’ya girmemiz karşılığında Marshall planı ile ödül diye Türkiye’ya soktuğu on binlerce traktörün önce verimli meralarımızı sonra da hayvancılığımızı nasıl tahrip ettiğini sadece o günleri yaşayanlar değil azıcık tarih bilgisi olanlar bile bilir.Biraz iddialı bir sav olacak ama bırakın hayvancılığı belki de Türkiye’nin bugün içinde […]

Ekonomik Program ve Hayvancılık


EKONOMİK PROGRAM VE HAYVANCILIK ( Performans Dergisi,Mayıs 2001) Türkiye’nin yakın zamanlarda yaşadığı iki büyük finansal kriz ekonomiyi olduğu kadar hayvancılığı da zora soktu.Böylece yıllardır hayvancılık ekonomik bir uğraştır diyenler haklı çıktı.Hayvancılığın girdi-çıktı ve yıllık bilanço temeline dayalı bir endüstriyel bir uğraş olduğunu hep yineleyip dururuz da sorunlara çözüm üretmeye gelince nedense tekniğin dışına bir türlü çıkamayız.Yıllardır hayvanlar ıslah edilsin,suni tohumlama geliştirilip yaygınlaştırılsın,hayvanlarımızı embriyo yöntemi le geliştirelim,hayvan hastalıkları ile mücadelede etkili önlemler alınsın benzeri söylemleri deyim yerinde ise temcit pilavı gibi meslek kamuoyunun önüne getirir dururuz da işin bir de finansal boyutu olduğunu hiç aklımıza getirmeyiz.Örnek mi istersiniz,benim de beşincisinde uzman […]

İneklerde Döl Verimini Etkileyen Faktörler ve Başarılı Bir Sun’i Tohumlama Uygulamasının Koşulları


İNEKLERDE DÖLVERİMİNİ ETKİLEYEN BAŞLICA FAKTÖRLER VE BAŞARILI BİR SUNİ TOHUMLAMA UYGULAMASININ TEMEL KOŞULLARI ( Performans Dergisi,Kasım-Aralık 1999,Sayı:18) Havanların en önemli verimi döl verimidir.Et,süt gibi öteki verimlerin sürekliliği ancak döl verimi üstün kuşakların varlığı ile sağlanabilir.İneklerde gebeliğin ölçütü her yıl gebe kalıp bir yavru doğurmalarıdır.Ne var ki Dünyada ineklerin kısırlık oranı süt verimindeki yükselişe parelel olarak gittikçe artmakta,ineklerin yaklaşık %30 u sırf kısır oldukları için kesilmektedir.Türkiye’de ise bu oran yaklaşık %50 civarındadır. Kısırlık döl verimi düşüklüğüne nazaran daha çözümsüz bir olgudur.Döl verimi düşük bir hayvandan sağıtılıp yavru alınabildiği halde kısır hayvan kesinlikle yavru vermez.Dölverimi düşüklüğü ve kısırlık bir sürü sorunu olup […]

Hayvancılıkta Bakım – Yönetim Hataları ve Doğuracağı Sorunlar


HAYVANCILIKTA BAKIM-YÖNETİM HATALARI VE DOÐURACAÐI SORUNLAR (PERFORMANS DERGİSİ,HAZİRAN 2000,Sayı:24) Hayvancılık tüm Dünyada olduğu gibi ülkemizde de yüz yıllardır aralıksız sürdürülen bir uğraş alanıdır.Başlangıçta ilkel yöntemlerle ve babadan kalma usullerle yapılan hayvancılık hayvansal ürünlere talebin artması ve teknolojinin gelişmesi sonucu modernleşmiştir. Bugün biyoteknolojinin de katkılarıyla hayvancılık tümüyle verim artışına ve entegrasyona dayalı bir biçim almıştır.Türkiye’de gittikçe sayıları artan modern işletmeler entegrasyonun tüm boyutları ile sergilendiği,üretim araçlarının teknolojinin yenilikleri ile de donandığı tesisler haline gelmiştir.Bakım ve yetiştirme sistemlerinden yemleme yöntemlerine hastalıklardan korunmadan sağımın makinalaşması hatta kompüturlaşmasına kadar tüm alanlarda hayvancılık kendini yenilemiştir.Doğaldır ki bu gelişme beraberinde verim artışını ve maliyetlarda düşmeyi de […]

Avrupa Birliğine Giriş Sürecinde Türk Hayvancılığının Sorunları ve Çözüm Önerileri


Avrupa Birliğine Giriş Sürecinde Türk Hayvancılığının Sorunları ve Çözüm Önerileri ( Performans Dergisi,Ocak 2000,Sayı:19) Türkiye AB ilişkileri 11-12 Aralık 1999 tarihinde Helsinki’de gerçekleştirilen toplantılarda yepyeni bir anlam kazanmıştır.Türkiye’nin tam üyeliğe geçiş sürecini başlatan Ankara Anlaşması’nın yürürlüğe girmesinin üzerinden geçen yaklaşık 35 yıllık sürede Gümrük Birliğine giriş dışında Türkiye-Ab ilişkilerinde önemsenecek bir gelişme ne yazık ki yaşanmamıştır.Gümrük Birliği’ne üyelik ise,varılan anlaşma gereği tarımsal o arada da hayvansal ürünler kapsam dışı bırakıldığı için Türkiye’ye konumuz olan hayvancılıkta görece bir yarar sağlamamıştır. Son alınan kararla Türkiye’nin aday ülke statüsü altında AB’nin 28.üyesi olmaya hak kazanmasının kanımca biri sosyal-siyasal öteki de ekonomik olmak üzere […]

Hayvancılıkta Karlılığı Artırmanın Temel Yolları


HAYVANCILIKTA KARLILIÐI ARTIRMANIN TEMEL YOLLARI (Performans Dergisi,Nisan 1999,Sayı:11) Hayvancılıktan ne zaman söz edilse hemen kar edilmediği hep zarar edildiği vurgulanır da,nedendir bilinmez havancılığı bırakıp da giden olmaz.Yine de,verim düşüklüğünden,yemin pahalılığına,ürünün ucuz olmasından iç pazarın darlığına kadar bir yığın neden ileri sürülür.Oysa,alınacak basit bir iki önlem,kullanılacak etkili bir teknoloji hayvancılığı çok daha karlı hale getirebilir. Örneğin bir süt sığırcılığı işletmesini ele alalım.Bu işletmenin karlı olabilmesi en başta iki temel öğeye bağlıdır. A) Üretimin artırılması, Üretim maliyetinin düşürülmesi. Üretimin artırılması denince en başta o işletmedeki süt ineklerinin bireysel verim güçlerinin yükseltilmesi akla gelir. Bunun da yegane çözüm yolu ineklerin üstün genotipik yapılı […]

Damızlık Süt İneklerinin Seçiminde Yararlanılan Kimi Yeni Ölçütler ve Bunların Yetiştiricilikteki Yansımaları


DAMIZLIK SÜT İNEKLERİNİN SEÇİMİNDE YARARLANILAN KİMİ YENİ ÖLÇÜTLER VE BUNLARIN YETİŞTİRİCİLİKTEKİ YANSIMALARI (Performans Dergisi,Temmuz 2000 ,Sayı:25) Hayvancılık öyle kolay yapılan ve çok kar getiren bir uğraş değildir.Hele öteki üretim dallarıyla karşılaştırıldığında meşakkatli,sürekli ilgi isteyen ,çok çeşitli etmenlere bağımlı,istikrarsız bir karlılığın söz konusu olduğu bir üretim alanıdır.Hayvancılıktan arzu edilen karın sağlanabilmesi her şeyden önce ana materyali oluşturan damızlıkların üstün genotipik verimli olmalarına bağlıdır.Bu da iyi bir damızlık seçimi ve seçilen üstün verimli damızlıklardan uzun süre yararlanma sonucu sağlanabilir. Hayvancılığın temel kesimlerinden birisi olan süt sığırcılığında her hangi bir ineğin değeri yaşam süresince ürettiği süt ve yetiştiriciye sağladığı kar ile ölçülür.Ömür boyu […]

Hayvan Yetiştiriciliğinde Kayıt Tutmanın Önemi ve Yararları


HAYVAN YETİŞTİRİCİLİÐİNDE KAYIT TUTMANIN ÖNEMİ VE YARARLARI ( Performans Dergisi Eylül,2001) Bilindiği gibi ülkemizde hayvancılık yüzyıllardan beri babadan kalma usullerle yapılmaktadır.Çokluk sürü hayvancılığına dayalı bu üretim dalında sürüde dişilerle birlikte bulunan tosunlar ve boğalar kızgınlığa gelen inekleri aşarak gebe bırakmakta,doğan buzağıların babasının kim olduğu belli olmamaktadır.Böylesine ilkel bir yetiştirme ortamı ne yazık ki Türkiye sığır yetiştiriciliğinin % 80 nini oluşturmaktadır.Modern yetiştiricilik yaptığı varsayılan % 20 içerisinde de düzenli kayıt tutanların hele bilgisayar kullananların sayısı çok azdır.Oysa yakınlarda A.B.D’de Wisconsin’de inceleme olanağı bulduğum çok ayıdaki süt sığırcılığı işletmesinde kayıtların bilgisayarlarla tutulduğunu görünce ülkem adına üzüntü duydum.Kuşkusuz bu tür modern sistemlerin bir […]
css.php