Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Hayvancılıkta On Sorun, On Çözüm


Sorun 1- Üretim Maliyetleri Yüksek, Ürün Fiyatları Düşüktür: En önemli hayvansal ürünler olan kırmızı etin ve çiğ inek sütünün günümüzdeki üretim maliyetleri çok yüksektir. Maliyeti artıran unsurların başında hiç kuşkusuz karma yem fiyatlarının yüksekliği gelmektedir. Özellikle yeterli arazisi olmadığı için kaba ve dane yemlerini üretemeyen küçük ve orta ölçekli aile sığırcılık işletmeleri karma yem fiyatlarının yüksekliğinden olumsuz yönde etkilenmektedir. Karma yem üreten fabrikalar ise başta soya ve mısır olmak üzere hammaddelerin yaklaşık yarısını ithal ettiklerinden dolayı fiyatların yükseldiğini iddia etmektedirler. Ayrıca; mazot, gübre, veteriner ilaçları gibi girdilerin fiyatlarının yüksek olması da maliyetleri artırmaktadır. Kanımca sorun, litresi 2 TL olan çiğ […]

Türkiye’deki Hayvancılık Örgütleri


Türkiye’de en eski tarım ve hayvancılık örgütü Türkiye Ziraat Odaları Birliği(TZOB) dir. Bu örgütün dışında ıslah ve üretim amaçlı yetiştirici örgütleri vardır. Islah amaçlı örgütleri; 1- Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, 2- Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği, 3-Türkiye Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği, 4- Türkiye Arı Yetiştiricileri Birliği olarak sıralayabiliriz. Üretim amaçlı örgütler ise, 1- Türkiye Süt Üreticileri Birliği, 2- Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Birliği, 3- Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliği, 4- Türkiye Yumurta Üreticileri Birliği, 5- Türkiye Bal Üreticileri Birliği dir. Gerek ıslah gerekse üretim amaçlı örgütlerin illerde şubeleri de bulunmaktadır. Bunların dışında kooperatif yapısındaki hayvancılık örgütleri de […]

Hayvancılıkta Robot Kullanımı


Önceki yazılarımdan birinde Hayvancılık 4.0 kavramına değinmiştim. Burada kısaca özetlemem gerekirse, hayvancılıkta birinci evreyi çiftlik hayvanlarının sürüler halinde ve tümüyle serbest bir şekilde gece gündüz doğada, merada yayılmaları oluşturmaktadır. Hayvanların birer meta başka bir deyişle alışverişte para yerine takas olarak kullanılmaları sonucu değerleri artmış ve gerek hırsızlardan gerekse iklim koşullarından korunmaları amacıyla önceleri sazdan, sonraları ağaçtan, kerpiçten yapılan barınaklara konulmuşlardır. Bu evreyi de Hayvancılık 4.0 Kavramının ikinci evresi olarak tanımlamaktayız. Daha sonra et ve süt gibi hayvansal ürünlerin beslemedeki önemi anlaşılınca çiftlik hayvanlarının yavruları ile birlikte daha modern barınaklarda yetiştirilmesi ve verimlerinin artırılması hususu gündeme gelmiştir. Süt sağım makinesi ve […]

Yirmibin Liralık Koç ve Dört Yılda Yüzmilyon küçükbaş Hayali


Türkiye’de son bir hafta içerisinde küçükbaş hayvancılık konusunda iki önemli konu gündeme geldi. Bunlardan birisi Bandırma Koyunculuk Araştırma Enstitüsü’nde bir koçun 21 bin liraya satılması, diğeri de bir bakanın küçükbaş hayvan sayısının 4 yılda 100 milyona çıkarılacağı iddiası idi. Önce birincisinden başlayayım. Ulu Önder Atatürk daha Cumhuriyeti kurmadan aylar önce İzmir’de bir İktisat Kongresi topladı. Bu kongrede alınan kararlardan biri de Türkiye’nin öz kaynaklara dayalı kalkınma ve sanayileşme modeli oldu. Bu model uyarınca o yıllarda Ülkenin önemli bir öz kaynağı olan hayvancılığa dayalı sanayinin geliştirilmesi ve öncelikle yünlü dokuma sanayisi kurulması planlandı. Ancak o dönemde Türkiye’de mevcut koyunların yapağıları kurulacak […]

Hayvancılıkta Örgüt Enflasyonu


Türkiye hayvancılığı, benim de meslek olarak bizzat içinde bulunduğum son 50 yılda belirli aralıklarla çok büyük krizler yaşamıştır. Bu krizlerin en önemli nedenini üretim maliyetlerindeki artış ve ürün fiyatlarındaki düşüklük oluşturmuştur. Elli yılda yetiştiricilere ne zaman “ İşler nasıl?” diye sorulsa alınan yanıt çoğu kez “ İyi değil. Çünkü yem pahalı, süt ucuz” olmuştur. Sanılmasın ki bu sadece biz de böyledir. Kolombiya dilinde “Çiftçi gibi şikayet etmek” diye bir deyim vardır. Hayvancılıkta ortaya çıkan krizlerin sonunda tek yapılan iş sağmal ineklerin kesime gönderilmesidir. Bugün de Türkiye hayvancılığı aynı kısır döngü ile karşı karşıyadır. Ancak bu kez yemin pahalı, sütün ucuz […]

Süt İneklerinde Beslemenin Yeri ve Önemi


Hayvanların özellikle de süt ineklerinin doğru beslenmesi birçok bakımdan hayati önem taşır. Her şeyden önce doğru besleme ile ineklerin süt ve döl verimleri artar. Doğumdan hemen sonra ineğin doğru beslenmesi süt veriminin en üst düzeye çıkmasını sağlar. Eksik beslenme, İneğin doğumdan sonraki ilk gebe bırakılmasında enerji alımını azaltacağından hormonal yapının bozulmasına dolayısıyla da döl tutmanın gecikmesine neden olur. Böylece bir inekten verimli yaşam süresi boyunca elde edilecek buzağı sayısı azalır. Kuru dönemdeki ineklerin eksik beslenmesi doğumdan sonra onlarca hastalığın oluşmasına yol açar. Bu hastalıklar arasında güç doğumu, süt hummasını, şirdenin yer değiştirmesini, sonun atılamamasını, kısırlığı, meme iltihabını ve topallığı sayabiliriz. […]

Devletin Hayvancılık İstatistikleri Doğru mu?


“Ölçemediğinizi yönetemezsiniz” diye çok doğru bir söz vardır. Gerçekten de bir şeyin sayısını bilmiyorsanız o şey hakkında olumlu ya da olumsuz bir yargıya varamazsınız. Örneğin Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) hayvancılık istatistikleri adı altında bir takım veriler yayınlamaktadır ama bu rakamların gerçekleri yansıtmadığı konusunda sektördeki çoğu kişi arasında bir fikir birliği mevcuttur. Bu konuya açıklık getirmek amacıyla geçmişte yaşadığım bir anımı sizlerle paylaşmak isterim. 1982 yılında Bakanlıkta koyun sun’i tohumlaması konusunda ileriye dönük bir plan hazırlamıştık. Bu planda koyun sayısını o zamanki Devlet İstatistik Enstitüsünün verdiği 50 milyon olarak kabul etmiş ve bu sayıya göre planlama yapmıştık. 1984 yılında Türkiye’de gerçek […]

2019 Yılı Başında Türkiye Hayvancılığına Bakış, 4. Çözüm Önerileri


2019 yılı başında Türkiye hayvancılığını değerlendirdiğim yazı dizimin bu son bölümünde çözüm önerilerimi sıralamaya devam edeceğim. Önceki bölümlerde hayvancılığın mevcut durumu ile 2019 yılına dair öngörülerimi ve 2018 yılından devralınan sorunlarının çözümüne ilişkin çözüm önerilerimi yazmıştım. Geçen bölümde özellikle Türkiye’de et üretiminin artırılması ve var sayılan kırmızı et açığının kapatılması konusuna ithalata başvurmadan yapılması gerekenleri açıklamıştım. Bu son bölümde ise Türkiye’deki yetiştiricilerin çok büyük bir bölümünün uğraştığı süt üretimindeki sorunların çözümlerini sıralamaya çalışacağım. Türkiye’de Cumhuriyetle birlikte atağa geçen sığır ıslahı çalışmalarında İsviçre Esmeri ya da Montofon olarak adlandırılan ırkın saf inekleri ve boğaları kullanılmıştır. Bir yandan bu ırkın inekleri Devlete […]

Hayvancılıkta İthalat Sarmalı ve Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü


Türkiye Cumhuriyeti, 1980 yılından önce Dünya’daki birçok ülkeye yüz milyonlarca dolarlık canlı hayvan ve karkas et, yün, yapağı gibi hayvansal ürünler ihraç eden bir devlet konumunda idi. Aynı şekilde ülkemiz o yıllarda beslenme konusunda Dünya’da kendi kendine yeten yedi ülke arasında sayılıyordu. Bu arada Türk halkı başta et olmak üzere hayvansal ürünleri gelirlerine uygun bir biçimde ucuza temin ediyor ve bol bol tüketiyordu. Yalnız o dönemde koyun eti ağırlıklı bir beslenme söz konusu idi ve sığır eti kombine verim yönlü hayvanlardan elde ediliyordu. Ne var ki, 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra bu uygun ortam bozulmaya başladı. Bu yıldan itibaren […]

2019 Yılı Başında Türkiye Hayvancılığına Bakış. 3- Çözüm Önerileri


2019 yılının başında Türkiye hayvancılığının durumunu değerlendirdiğim yazımın ilk bölümünde mevcut durumu, ikinci bölümünde de geleceğe ilişkin öngörülerimi açıklamıştım. Yazımın bu bölümünde 2018 yılından devralınan sorunların çözümüne ilişkin görüş önerilerimi belirtmeye çalışacağım. Geçen yıldan devralınan sorunların başında hiç kuşkusuz yoğun canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı gelmektedir. Bilindiği gibi 2018 yılı Türkiye’nin hayvancılık tarihinde en çok canlı hayvan ve kırmızı et ithal edilen bir yıl olmuştur. Sadece 2018 yılının ilk on ayı içerisinde ithalata ödenen döviz 1 milyar 200 milyon dolar civarındadır. Bakanlık yetkilileri bu kadar büyük boyutlu ithalatın Türkiye’deki kırmızı et açığını kapatmak ve halka ucuz et yedirmek amacıyla […]
css.php