Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Hayvancılık Konusunda Tarım ve Orman Bakanına Öneriler


Son seçimlerin ardından Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın yerine kurulan Tarım ve Orman Bakanlığı’na yeni bir Bakan atandı. Meslek olarak değil de, uğraş alanları olarak gıda, tarım ve hayvancılık konuları ile ilgisi bulunan yeni Bakana başarılar diliyorum. Aslında, meslekten gelmeyen Bakanlar başarılı olamaz fikrine her zaman karşı çıkmışımdır. Çünkü elli yıllık meslek yaşamımda meslekten olan bakanların hayvancılığı ne hale getirdiklerine yakından şahit oldum. Meslekten olmayan Bakanların en azından ön yargılı olmadıkları ve ortak aklı devreye soktukları zaman meslekten gelen bakanlara nazaran görece daha başarılı olduklarını tespit ettim. Yeni atanan her Bakana yaptığım gibi şimdiki Bakan’a da hayvancılık konusundaki kimi önerilerimi […]

Türkiye’de Hayvancılığın Sorunlarını Ancak Devlet Çözebilir


Türkiye’de hayvancılık alanında eksikliği duyulan girdilerden biri kaliteli kaba yem, diğeri de damızlık düve ve besi danasıdır. Ülkemizde hayvancılık kaliteli kaba yem üretimindeki yetersizlik nedeniyle daha çok fabrika yemine dayalı olarak yapılmakta, bu da doğal olarak maliyetleri yükseltip karlılığı azalmaktadır. Hayvancılığın temel taşını oluşturan düve ve besi danası eksikliği ve pahalılığı nedeniyle Türkiye’de süt sığırcılığı ve besicilik zora girmekte, çiğ süt fiyatları yerinde sayarken alınan tüm önlemlere karşın kırmızı et fiyatları bir türlü düşmemektedir. Bu önlemlerin başında gelen düve, besilik dana ve kırmızı et ithalatı ise özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere büyük darbe vurmaktadır. Sonuç olarak, Türkiye’de kaliteli kaba […]

Üçyüz Koyun Dağıtmak Sorunu Çözer mi?


Hükümet, koyunculuğu geliştirmek, köyden kente göçü önlemek, kente göçenlerin tekrar köylerine dönmesini özendirmek ve kırmızı et açığını gidermek için büyük bir projeyi başlatmış bulunmaktadır. Bu projeye göre belli kriterleri taşıyan, özellikle de kentten köye dönmek isteyen kişilere 300 adet koyun vermeyi, bu koyunların yem, ilaç ve veteriner masraflarını karşılamayı, koyunları dağıtacağı kişilere asgari ücret düzeyinde maaş vermeyi ve sosyal güvenlikten yararlandırmayı, buna karşılık bu koyunlardan her yıl doğacak kuzuları satın almayı taahhüt etmektedir. Bu proje bir nevi yıllardır et tavukçuluğunda uygulanan sözleşmeli yetiştiricilik sistemine benzemektedir. Bu sistemde firmalar yetiştiriciye civcivini, yemini, ilacını, aşısını ve veteriner hizmetlerini vermekte buna karşın kesim […]

Digital Hayvancılık


Türkiye’de süt sığırcılığı alanında son yıllarda ağırlık kazanan ölçek büyümesi ve modernleşme olguları yetiştirmede sürü yönetimi programlarının uygulanmasını zorunlu hale getirmiştir. Sürü Yönetiminin temel taşları olan düzenli kayıt ve etkin gözleme olguları, geçmiş dönemlerde elle ve gözle gerçekleşen geleneksel yapının aksine süratle digital ortama taşınmıştır. Bilgisayar teknolojilerinin desteklediği bu digital devrim sadece düzenli kayıt ve etkin gözlem olgularını geliştirmekle kalmamış, aynı zamanda döl verimi başta olmak üzere her türlü hayvansal üretimin de artmasına neden olmuştur. Yetiştirme dışında ise bu digitalleşme olgusu ticari ve endüstriyel bir boyut kazanan mega işletmelerin bilançolarının hazırlanmasında, kar-zarar analizlerinin yapılmasında ve ürün maliyetlerinin hesaplanmasında işletmeye çok […]

2018 Yılında Hayvancılıkta Neler Olacak?


Bir önceki yazımda 2017 yılını hayvancılık açısından değerlendirmiş ve kaybedilmiş bir yıl olduğunu vurgulamıştım. Bu yazımda ise hayvancılık sektörü bakımından 2018 yılını değerlendirmeye çalışacağım. 2017 yılının hayvancılık açısından kötü geçmesi hiç kuşkusuz 2018 yılında iyimser tahminler yapmamızı zorlaştırmaktadır. Dilerseniz önce Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanının bu yıl başında yaptığı açıklamalara bir bakalım. Bakan yeni yılın ilk günlerinde 2018’in artık buzağıların ölmeyeceği ve hayvancılık alanında önemli atılımların yapılacağı bir yıl olacağını söylemiştir. Geçen gün de Anadolu Ajansı editörler toplantısında önemli açıklamalarda bulunmuş ve 2018 yılında desteklerin asıl olarak yeme ve mazota verileceğini, damızlık düvenin Devlet, besilik dana ile kasaplık sığırın da […]

Hayvancılıkta Kaybedilmiş Bir Yıl, 2017


Her gelen yeni yılın umutların yeşerdiği, beklentilerin çoğaldığı, ileriye dönük planların yapıldığı bir yıl olması istenir. Ayrıca da, bu planlar, programlar yapılırken eskiye dair tecrübelerden ders alınması ve bunların bir daha yinelenmemesi arzu edilir. Pekiyi, 2017 hayvancılık açısından nasıl geçmiştir, 2017’den alınacak dersler var mıdır, 2018 nasıl bir yıl olacaktır? Tüm bu sorulara verilecek yanıt üzülerek söylemem gerekir ki olumsuzdur. Ne yazıktır ki, 2017 çok kötü geçmiştir ve kaybedilmiştir. Belki de 2017 den alınacak çok dersler vardır ama hayvancılıkla uğraşanlar şu andaki puslu ve sisli havadan dolayı önlerini görememekte, o nedenle de ileriye dönük bir plan ya da program yapamamaktadırlar. […]

İneklerde Doğum Neden Önemlidir?


Doğum yapmak bir ineğin ya da düvenin hayatındaki en önemli olaydır. Doğum olayı ineklerde ve düvelerde çok büyük bir stres kaynağıdır. Hele düveler ilk kez doğum yapacakları için ineklerden daha fazla stres yaşarlar. Doğum olayı bir süt sığırcılığı işletmesinin sürekliliğini sağlayan en önemli unsurdur. Çünkü doğum sonucu bir buzağı dünyaya gelecek ve bu buzağı işletmeye ileride hem kendisi gibi bir buzağı verecek, hem de süt ve et üretecektir. Aslında ineklerin yılda bir buzağı doğurması arzu edilen bir husustur. Ancak bu çoğu kez mümkün olmayabilir.Bu bağlamda, doğum sırasında ineğe yapılacak müdahale çok büyük bir önem taşır. Eğer doğum sırasında ineğe erken […]

Yayla Yasağı Kalkıyor mu?


Türkiye’de aylardır kırmızı et sorunu tartışıldığı için diğer hayvancılık dallarındaki sorunlar gündemde pek yer bulamıyordu. Gerçi 100-150 bin ton civarında olduğu varsayılan et açığının küçükbaş hayvanların devreye girmesi ile karşılanabileceği konusunda tartışmalar yapılıyordu ama yine de bu konular kırmızı et sorununun gölgesinde kalıyordu. Geçtiğimiz günlerde Cumhurbaşkanı Doğu ve Güney Doğu Anadolu Bölgelerinde yıllar önce terör nedeniyle yayılıma yasaklanan meraların önümüzdeki yıl ilkbaharında özellikle küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin kullanımına açılacağını açıkladı. Siyasi mi yoksa yıllardır kan kaybeden bölge yetiştiricilerine bir can suyu mu olduğu konusunda kuşku taşıyan bu açıklama iyice irdelenmeden özellikle yetiştirici birlikleri tarafından sevinçle karşılandı, Cumhurbaşkanına methiyeler düzüldü. Bu arada, […]

Düvelerde Cinsel Olgunluk ve Tohumlama Zamanı


Düvelerin cinsel olgunluğa erişmesi yaştan çok vücut ağırlığı ile ilgilidir. Düveler ortalama 250-295 kilogram canlı ağırlığa ulaştıklarında cinsel olgunluğa erişirler ve kızgınlık göstermeye başlarlar. Boğanın sürü içinde olduğu köy düvelerinden kızgınlığa gelmiş fakat henüz sıfat ya da gebe kalma çağına ulaşmamış olanlar doğal çiftleşme yolu ile gebe kalacakları için istenmeyen sonuçlar ortaya çıkar. Üreme organları henüz yeterince gelişmemiş olan bu erken gebe düvelerde döl tutmama, döl tutanlarda ise yavrunun gelişmemesi, atılması hatta güç doğum gibi sorunlar görülebilir. O nedenle sıfat ya da gebe kalma çağına erişmemiş düveler kızgınlık gösterseler dahi asla tohumlanmamalı ya da çiftleştirilmemelidir. Düvelerde sıfat ya da gebe […]

Düvelerin Bakımı ve Beslenmesi


Önceki yazılarımın birinde, yeni doğan buzağıların hayata tutunabilmesi ve 6 aylık yaşa kadar sağlıkla ulaşabilmesi için yapılması zorunlu bakım ve besleme uygulamaları konusunda bilgiler vermiştim. Bugünkü yazımda ise 6 aylıktan itibaren düve adayı olan buzağıların bakımı, beslenmesi ve tohumlanması ile ilgili açıklamalarda bulunacağım. Düve adaylarına iyi bakım ve besleme olanaklarının sağlanması, onların gebe kalmalarını ve inek oldukları zamanki süt verimlerini olumlu yönde etkiler. Düve adaylarının bakım ve beslenmelerindeki temel ilke, barınak konforunun iyi olması ve çok yem yeyip kilo almamalarıdır. Dişi buzağılar 6 aylık olduklarında bulundukları kulübelerden alınır ve topluca tutulacakları özel bölmelere konulur. Bu bölmelerin kuru ve temiz olması […]
css.php