Prof. Dr. Hazım GÖKÇEN

Mesleki Öz Eleştiri


Değerli meslektaşlarım, İki değerli insanın hoşuma giden iki özlü sözü hep aklımdadır. Hazreti Mevlana, “ Bazen diyorum ki söyle gitsin, bazen de diyorum ki söyleyince ne olacak sus bitsin “ buyuruyor. Divan Şiirinin ustası Fuzuli de, “ Sussam gönül razı değil, konuşsam tesiri yok “ diyor. Ancak ben, öğrencilik de dahil 54 yıllık meslek yaşamımda bu iki söze de hiç iltifat etmedim ve veteriner hekimliği ve hayvancılık konularında yazdığım 500’ün üzerindeki yazıda düşüncelerimi özgürce açıklamaktan hiçbir zaman çekinmedim. Arada bir bu açık sözlülükten zarar görsem de yine yoluma inandığım şekilde devam ettim. Bu yazıyı yazma arzusu bende bir arkadaşımın gönderdiği […]

Hayvancılıkta Örgüt Enflasyonu


Türkiye hayvancılığı, benim de meslek olarak bizzat içinde bulunduğum son 50 yılda belirli aralıklarla çok büyük krizler yaşamıştır. Bu krizlerin en önemli nedenini üretim maliyetlerindeki artış ve ürün fiyatlarındaki düşüklük oluşturmuştur. Elli yılda yetiştiricilere ne zaman “ İşler nasıl?” diye sorulsa alınan yanıt çoğu kez “ İyi değil. Çünkü yem pahalı, süt ucuz” olmuştur. Sanılmasın ki bu sadece biz de böyledir. Kolombiya dilinde “Çiftçi gibi şikayet etmek” diye bir deyim vardır. Hayvancılıkta ortaya çıkan krizlerin sonunda tek yapılan iş sağmal ineklerin kesime gönderilmesidir. Bugün de Türkiye hayvancılığı aynı kısır döngü ile karşı karşıyadır. Ancak bu kez yemin pahalı, sütün ucuz […]

Süt İneklerinde Beslemenin Yeri ve Önemi


Hayvanların özellikle de süt ineklerinin doğru beslenmesi birçok bakımdan hayati önem taşır. Her şeyden önce doğru besleme ile ineklerin süt ve döl verimleri artar. Doğumdan hemen sonra ineğin doğru beslenmesi süt veriminin en üst düzeye çıkmasını sağlar. Eksik beslenme, İneğin doğumdan sonraki ilk gebe bırakılmasında enerji alımını azaltacağından hormonal yapının bozulmasına dolayısıyla da döl tutmanın gecikmesine neden olur. Böylece bir inekten verimli yaşam süresi boyunca elde edilecek buzağı sayısı azalır. Kuru dönemdeki ineklerin eksik beslenmesi doğumdan sonra onlarca hastalığın oluşmasına yol açar. Bu hastalıklar arasında güç doğumu, süt hummasını, şirdenin yer değiştirmesini, sonun atılamamasını, kısırlığı, meme iltihabını ve topallığı sayabiliriz. […]

Devletin Hayvancılık İstatistikleri Doğru mu?


“Ölçemediğinizi yönetemezsiniz” diye çok doğru bir söz vardır. Gerçekten de bir şeyin sayısını bilmiyorsanız o şey hakkında olumlu ya da olumsuz bir yargıya varamazsınız. Örneğin Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) hayvancılık istatistikleri adı altında bir takım veriler yayınlamaktadır ama bu rakamların gerçekleri yansıtmadığı konusunda sektördeki çoğu kişi arasında bir fikir birliği mevcuttur. Bu konuya açıklık getirmek amacıyla geçmişte yaşadığım bir anımı sizlerle paylaşmak isterim. 1982 yılında Bakanlıkta koyun sun’i tohumlaması konusunda ileriye dönük bir plan hazırlamıştık. Bu planda koyun sayısını o zamanki Devlet İstatistik Enstitüsünün verdiği 50 milyon olarak kabul etmiş ve bu sayıya göre planlama yapmıştık. 1984 yılında Türkiye’de gerçek […]

Londra Gezi İzlenimleri


Londra İngiltere’nin ve Birleşik Krallığın başkentidir. Adını Romalılardan almıştır. Romalılar bu kente akan nehir anlamına gelen Londonium adını vermişlerdir. Londonium yıllar boyu değişerek Londra olmuştur. Londra asırlar boyunca çok sayıda kültür ve medeniyete ev sahipliği yaptığı için günümüzde kozmopolit bir yapıya kavuşmuştur. Londra İngiltere’nin idari, ticari ve turistik merkezidir. Londra sarayları, meydanları, parkları, köprüleri, müzeleri ve alışveriş merkezleri ile Dünya’nın en önde gelen şehirleri arasında yer alır. Avrupa’nın en çok turistin ziyaret ettiği ikinci şehridir. Londra Thames nehri etrafında kurulmuştur. Okyanus yakın olduğu için ılıman bir iklime sahiptir. Ancak yılın büyük bir bölümünde hava kapalı ve yağmurludur. Yazın üç ay […]

2019 Yılı Başında Türkiye’de Veteriner Hekimliğinin Durumu


Türkiye’de hayvancılığın sorunları ile veteriner hekimliğinin sorunları biri birinden ayrı düşünülerek sağlıklı bir çözüme ulaşılamaz. Bu bağlamda, hayvanların genetik potansiyelinin dolayısıyla verimlerinin artırılmasında bir veteriner hekimliği işi olan suni tohumlamanın rolü inkar edilemez. Öte yandan, başta buzağı ölümlerinin önlenmesi olmak üzere Türkiye’de yaygın olarak seyreden hayvan hastalıklarıyla mücadelede en büyük rolü veteriner hekimleri üstlenmişlerdir. Sadece bu iki konu bile veteriner hekimlerinin hayvancılıkla ilişkilerini ortaya koymak bakımından yeterlidir. Pekiyi, Türkiye’de hayvancılığın durumu kötü de veteriner hekimliğinin durumu iyi midir? Tabii ki hayır. Aşağıdaki bölümlerde 2019 yılı başında Türk veteriner hekimliğinin durumunu özetle açıklamaya çalışacağım. Öncelikle, veteriner hekimlerinin kaynağı olan fakültelerden başlamak […]

2019 Yılı Başında Türkiye Hayvancılığına Bakış, 4. Çözüm Önerileri


2019 yılı başında Türkiye hayvancılığını değerlendirdiğim yazı dizimin bu son bölümünde çözüm önerilerimi sıralamaya devam edeceğim. Önceki bölümlerde hayvancılığın mevcut durumu ile 2019 yılına dair öngörülerimi ve 2018 yılından devralınan sorunlarının çözümüne ilişkin çözüm önerilerimi yazmıştım. Geçen bölümde özellikle Türkiye’de et üretiminin artırılması ve var sayılan kırmızı et açığının kapatılması konusuna ithalata başvurmadan yapılması gerekenleri açıklamıştım. Bu son bölümde ise Türkiye’deki yetiştiricilerin çok büyük bir bölümünün uğraştığı süt üretimindeki sorunların çözümlerini sıralamaya çalışacağım. Türkiye’de Cumhuriyetle birlikte atağa geçen sığır ıslahı çalışmalarında İsviçre Esmeri ya da Montofon olarak adlandırılan ırkın saf inekleri ve boğaları kullanılmıştır. Bir yandan bu ırkın inekleri Devlete […]

Hayvancılıkta İthalat Sarmalı ve Veteriner Hekimliği Hizmetlerinin Rolü


Türkiye Cumhuriyeti, 1980 yılından önce Dünya’daki birçok ülkeye yüz milyonlarca dolarlık canlı hayvan ve karkas et, yün, yapağı gibi hayvansal ürünler ihraç eden bir devlet konumunda idi. Aynı şekilde ülkemiz o yıllarda beslenme konusunda Dünya’da kendi kendine yeten yedi ülke arasında sayılıyordu. Bu arada Türk halkı başta et olmak üzere hayvansal ürünleri gelirlerine uygun bir biçimde ucuza temin ediyor ve bol bol tüketiyordu. Yalnız o dönemde koyun eti ağırlıklı bir beslenme söz konusu idi ve sığır eti kombine verim yönlü hayvanlardan elde ediliyordu. Ne var ki, 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra bu uygun ortam bozulmaya başladı. Bu yıldan itibaren […]

2019 Yılı Başında Türkiye Hayvancılığına Bakış. 3- Çözüm Önerileri


2019 yılının başında Türkiye hayvancılığının durumunu değerlendirdiğim yazımın ilk bölümünde mevcut durumu, ikinci bölümünde de geleceğe ilişkin öngörülerimi açıklamıştım. Yazımın bu bölümünde 2018 yılından devralınan sorunların çözümüne ilişkin görüş önerilerimi belirtmeye çalışacağım. Geçen yıldan devralınan sorunların başında hiç kuşkusuz yoğun canlı hayvan ve kırmızı et ithalatı gelmektedir. Bilindiği gibi 2018 yılı Türkiye’nin hayvancılık tarihinde en çok canlı hayvan ve kırmızı et ithal edilen bir yıl olmuştur. Sadece 2018 yılının ilk on ayı içerisinde ithalata ödenen döviz 1 milyar 200 milyon dolar civarındadır. Bakanlık yetkilileri bu kadar büyük boyutlu ithalatın Türkiye’deki kırmızı et açığını kapatmak ve halka ucuz et yedirmek amacıyla […]

Süt Sığırlarında Döl Verimi Ölçütleri


Damızlık Süt Sığırı Yetiştiriciliğinde Döl Veriminin Değerlendirilmesi Döl verimi süt ineklerinin en önemli verimidir. Bir süt sığırcılığı işletmesinde et, süt, buzağı gibi ekonomik yönden büyük önem taşıyan verimlerin sürdürülebilirliği ancak o işletmedeki ineklerin döl verimlerinin varlığı ve üstünlüğü ile sağlanabilir. Öte yandan bir süt sığırcılığı işletmesinin karlılığı ve dolayısıyla devamlılığı açısından da döl veriminin önemi çok büyüktür. Döl vermeyen bir ineğin et, süt ve buzağı gibi ürünleri vermeyeceği herkesçe de bilinen bir gerçektir. Bir süt sığırcılığı işletmesinde döl veriminin değerlendirilmesi inek bazında değil sürü bazında yapılmalıdır. Önemli olan sürünün döl veriminin arzu edilen ölçütlerin içerisinde bulunmasıdır. Yoksa çeşitli nedenlere bağlı […]
css.php